Афанасий Петрович Рязанскай төрөөбүтэ 152 сыла

Афанасий Петрович Рязанскай төрөөбүтэ 152 сыла

1873 с. тохсунньу 1 кунугэр Боотуруускай улууhун I Скороульскай нэhилиэ­гэр (билиҥҥинэн Амма улууhун Соморсун нэhилиэгэр) Үрүйэ алааhа диэн сиргэ төрөөбүтэ. Аҕата Петр Васильевич Рязанскай (1822 сыллаах төрүөх) Боотуруускай улуус Хадаар нэhилиэгиттэн төрүттээҕэ. Ийэтэ — Наталья Ивановна Кардашевская (1829 с.) Скороульскай нэhилиэк, Үрүйэ алааhа. Кэргэнэ — Мария Игнатьевна Тарасова (1880 с.) Боотуруускай улууhугар Хайахсыт нэhилиэгэр үөскээбитэ. Кини биллиилээх общественнай деятель, Ил Тумэн бэрэссэдээтэлэ А.П.Илларионов төрүттэрин кытта ситимнээх. Үс уол, икки кыыс оҕолоохторо.


1890 с. эр дьон Дьокуускайдааҕы классическай прогимназияны бүтэрбитэ.
1891-1893 с.с. Боотуруускай улуус суруксута.
1894-1897 с.с. I Чакыр нэhилиэгин кинээhэ.
1898-1899 с.с. I Чакыр нэhилиэгин суруксута.
1900-1901 с.с. Дьокуускай уокурук комиссарын көмөлөhөөччүтэ.
1902-1906 с.с. I Чакыр нэhилиэгин суруксута.
1907-1911 с.с. I Чакыр нэhилиэгин кинээhэ.
1911 с. ахсынньы 20 күнүттэн 1914 с. ахсынньы 31 күнүгэр диэри Амма улууhун бастакы кулубата.
1912 с. Сахалар уобаластааҕы съезтэрин дэлэгээтэ.
1914-1917 с.с. III Чакыр (Соморсун) нэhилиэгин суруксута.
1917 с. Саха уобалаhынааҕы тыа сирин үлэhиттэрин (бааhынайдарын) съезтэрин дэлэгээтэ.
1917 с. III Чакыр дьонун аатыттан, Куттал суох буолуутун кэмитиэтигэр, большевик Петровскайга «олох кэскиллээхтик сайдарыгар» баҕаран телеграмма ыытар.
1918 с. сэтинньитигэр Саха уобалаhын Земскэй Управатын коллегиятын чи­лиэнин быhыытынан, Арассыыйа Верховнай правителэ А.В. Колчакка: «… даём торжественное обещание быть верными и неизменно преданными Российскому государству», — диэн ис хоhоонноох телеграмма ыытыллыбытыгар илии баттаhар.
1919-1920 с.с. дойдутугар Соморсуҥҥа, Арыыга, Эрэhээн алааhыгар баар хаhаайыстыбатын көрүнэн олорбут. «Альфаловальк» үүт сэппэрээтэрин су­руттаран ылбыта.
1920 с. сэтинньи 7 күнүгэр Афанасий Петровичка «Саха Омук» обществоны тэрийэн, культурнай-сырдатар үлэни көҕүлүүрүгэр ыҥырыы сурук кэлбитэ. Онон, Халаалы үрэх төрдүгэр Арыыга «Саха Омук» общество филиала тэ­риллибитэ. Түмүгэр Соморсун нэhилиэгэр аан бастаан испэктээкиллэри ту­руортаабыттара. Онно улаатан эрэр оҕолор Гаврил Харитонов, Алексей Со­ломонов уо.д.а. кыттыбыттар.
1921 с. алтынньы ый — 1922 с. кулун тутар 22 к. Бүлүү уокуругун Одуну сэбиэскэй оскуолатын учуутала.
1922-1923 с.с. ВОЯНУ боломуочунайа.
1924-1925 с.с. Амма улууhунааҕы сэбиэскэй былаас съеhигэр III Чакыр нэ­hилиэгиттэн дьокутаат.
1926 с. олунньу 2-13 күннэрэ Саха АССР IV Бүтүн Саха сиринээҕи Сэбиэт­тэрин съеhин дэлэгээтэ.
1925-1927 с.с. Саха АССР Наркомземын комиссарын солбуйааччы, земле­устройство хамыыhыйатын бэрэссэдээтэлэ.
1928 с. «Конфедералистар» хамсааhыннарын содулунан, үлэтиттэн уурат­ыллар. Соморсуннааҕы хаhаайыстыбатыгар тахсан олорор.
1929 с. сэтинньитигэр «Уолугар Кытайга күрээри оҥостор» диэн ОГПУ­нан тутуллан хаайыллар.
1930 с. алтынньы 3 күнүгэр, 57 сааhыгар «Тройканан» ГУЛАГ лааҕырыгар бириигэбэрдэнэр. Кэнники дьылҕата биллибэт…