Төрөөбүт тыл уонна сурук – бичик күнүгэр өрөспүүбүлүкэтээҕи ХII төгүлүн ыытыллар «Сахалыы дьыктаан» аахсыйа түмүктэрэ

Төрөөбүт сахатын тылын сайыннарыыга – чинчийиигэ олоҕун анаабыт, саха алпаабытын төрүттээбит, уһулуччулаах тыл үөрэхтээҕэ, бастакы лингвист Семен Андреевич Новгородов төрөөбүт күнүгэр түбэһиннэрэн, олунньу 13 күнэ, төрөөбүт тыл уонна сурук – бичик  күнүнэн бэлиэтэнэр.  Саха өрөспүүбүлүкэтин бастакы президенэ Михаил Ефимович Николаев  уурааҕынан төрөөбүт тыл уонна сурук – бичик күнүн 1996 сылтан бэлиэтиибит.

Төрөөбүт тыл, сурук – бичик күнүн чэрчитинэн олунньу 13 күнүгэр өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн үгэс буолбут ХII төгүлүн ыытыллар “Сахалыы дьыктаан” аахсыйа Амма улууһугар ыытылынна. Дьыктаан оскуола оҕотуттан саҕалаан улахан дьоҥҥо тиийэ төрөөбүт тылынан таба суруйуу үөрүйэҕин олохсутар, саха тылын баайын билиини ситиһэр, төрөөбүт төрүт тыл кыһалҕаларыгар уопсастыба араас араҥатын болҕомтотун тардар сыаллаах ыытыллар.

Быйылгы дьыктаан Суорун Омоллоон «Чүөчээски» кэпсээниттэн “Толугур алаас” диэн 206 тыллаах тиэкиһинэн сурулунна. Дьыктааны суруйуу олоҕурбут көрүҥүнэн Амма улууһун үрдүнэн  бибилэтиэкэлэргэ, араас тэрилтэлэргэ 17 былаһаакканан ыытылынна. Уопсайа 192 киһи сахалыы таба суруйууга бэйэлэрин тургутан көрдүлэр. Ол курдук Аммаҕа, Алтаҥҥа, Амма – Наахараҕа, Бөтүҥҥэ, Болугурга, Покровкаҕа, Сатаҕайга, Соморсуҥҥа, Сулҕаччыга, Чакырга, Чапчылҕаҥҥа, Эмискэ, Мээндигигэ уонна Сэргэ-Бэскэ култуура исписэлиистэрэ, учууталлар, тэрилтэ салайааччылара, бибилэтиэкэ үлэһиттэрэ уо.д.а. тиэкиһи аахтылар.  

Сахалыы дьыктаан түмүгүнэн уһулуччу бастыҥнар ахсааннарыгар киирдилэр, туйгун суруксут анал ааты ыллылар —  50 киһи. Туйгун сыаналаах кыттааччы ахсаанынан бастыҥ көрдөрүүлээх нэһилиэктэринэн таҕыстылар Чакыр нэһилиэгэ (72%), Амма нэһилиэгэ (55%) , Покровка нэһилиэгэ (50%). Онон ийэ тыл уонна сурук – бичик  күнүгэр улуус олохтоохторо көхтөөх кыттыыны ыллылар. Өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн ыытыллар аахсыйаҕа хас сылын аайы суруйар ааҕааччыларбытыгар, астына үөрэ – көтө тэрээһиннэргэ кэлэн кытталларыттан тэрийээччилэр ааттарыттан улахан махталбытын тиэрдэбит.

Сахалыы дьыктаан 2014 сылтан ыытыллар. Көҕүлээччилэр, тэрийээччилэр уонна ааптардар – ХИФУ Хотугулуу-Илиҥҥи норуоттар тылларын уонна  култуураларын үөрэтэр институт уонна СӨ национальнай бибилэтиэкэтэ СӨ Култууратын уонна духуобунай сайдыыга министиэристибэтин өйөбүлүнэн ыытыллар.